"Con chưa buồn ngủ chút nào!" – mặc dù con bạn đã hoạt động cả ngày. Thay vì đi ngủ, bé đột nhiên muốn chơi thêm, uống nước, nghe thêm một câu chuyện hoặc tìm ra những lý do mới để chưa đi ngủ.

Nhiều bậc cha mẹ trải qua điều này khi con từ hai đến năm tuổi. Điều quan trọng cần nhớ: Vấn đề khó ngủ ở độ tuổi này thường không phải là dấu hiệu cho thấy có vấn đề với giấc ngủ. Thường thì chúng liên quan đến sự phát triển của con bạn – nhu cầu tự lập ngày càng tăng, trí tưởng tượng phong phú hoặc nhiều ấn tượng mới từ cuộc sống hàng ngày.

Tại sao việc đi vào giấc ngủ đột nhiên trở nên khó khăn?

Trong độ tuổi mầm non và tiền học đường, giấc ngủ thay đổi rõ rệt. Trẻ ngủ ít hơn so với khi còn là em bé, nhưng trải nghiệm ngày càng phong phú hơn. Đồng thời, trẻ phát triển ý chí riêng, trí tưởng tượng sống động và mong muốn tự quyết định nhiều hơn.

Do đó, nhiều yếu tố thường kết hợp khi đi vào giấc ngủ:

  • con bạn chưa đủ thư giãn
  • bé không muốn kết thúc ngày
  • bé thử thách giới hạn và thói quen
  • bé xử lý nhiều ấn tượng mới
  • bé cần thêm sự gần gũi hoặc an toàn tạm thời

Không phải lúc nào cũng là do thiếu buồn ngủ mà trẻ khó ngủ lâu.

Những điều bình thường ở độ tuổi này

Nhiều hành vi có vẻ mệt mỏi vào buổi tối nhưng là một phần của sự phát triển bình thường.

Ví dụ, khi con bạn:

  • muốn nghe thêm một câu chuyện
  • đứng dậy ngay sau khi đi ngủ
  • muốn uống nước hoặc đi vệ sinh
  • đột nhiên sợ bóng tối
  • không muốn ngủ mà không có mẹ hoặc bố
  • cần thời gian lâu hơn để ngủ vào một số buổi tối

Những giai đoạn này có thể kéo dài vài ngày hoặc vài tuần và thường tự biến mất.

Tại sao con tôi cứ ra khỏi giường?

Nhiều trẻ rời khỏi phòng nhiều lần sau khi đi ngủ. Chúng muốn kể thêm điều gì đó, cần một con thú nhồi bông hoặc chỉ đơn giản là tìm kiếm sự gần gũi.

Thường thì không có ý định làm khó việc đi ngủ. Thay vào đó, trẻ ở độ tuổi này thường khó chuyển từ ngày sôi động sang đêm yên tĩnh. Một thói quen yên tĩnh, đáng tin cậy thường giúp ích hơn là những cuộc tranh luận dài.

Những yếu tố làm khó ngủ thêm

Ngoài sự phát triển bình thường, nhiều yếu tố có thể làm tăng thêm vấn đề khó ngủ.

Ví dụ:

  • những ngày quá sôi động
  • giờ ngủ không đều đặn
  • giấc ngủ trưa muộn hoặc dài
  • sử dụng thiết bị điện tử ngay trước khi đi ngủ
  • thay đổi như bắt đầu đi nhà trẻ, chuyển nhà hoặc có thêm thành viên gia đình
  • lo lắng hoặc sợ hãi

Thường thì nhiều yếu tố này xảy ra cùng lúc.

Những điều có thể giúp con bạn dễ ngủ hơn

Không có một thói quen buổi tối hoàn hảo nào cả. Thường thì những hoạt động đơn giản, lặp đi lặp lại cũng đã có thể giúp ích.

Ví dụ:

  • đi ngủ vào cùng một thời điểm mỗi tối
  • kết thúc buổi tối một cách yên tĩnh
  • tránh sử dụng thiết bị điện tử khoảng một giờ trước khi đi ngủ
  • thiết lập một nghi thức đi ngủ cố định, như đánh răng, kể chuyện và ôm ấp
  • giữ bình tĩnh và kiên định, ngay cả khi con bạn thử thách giới hạn

Nhiều trẻ em có lợi khi mỗi tối diễn ra theo một trình tự tương tự. Điều này mang lại cảm giác an toàn và giúp dễ dàng chuyển sang giấc ngủ.

Con tôi có cần phải tự ngủ không?

Không. Không có lý do y tế nào yêu cầu mọi trẻ ở độ tuổi này phải tự ngủ.

Một số trẻ có thể tự ngủ dễ dàng, trong khi những trẻ khác cần có sự tiếp xúc cơ thể, một câu chuyện hoặc ai đó ở bên một lúc. Quan trọng là tình huống đi ngủ phù hợp với gia đình bạn về lâu dài.

Khi nào bạn nên chú ý hơn?

Khó ngủ một mình thường không phải là lý do đáng lo ngại. Đánh giá của bác sĩ nhi khoa có thể hữu ích nếu có thêm các dấu hiệu khác.

Ví dụ, nếu con bạn:

  • thường xuyên ngáy to hoặc có những khoảng ngưng thở
  • thường xuyên thức dậy vào ban đêm vì đau
  • ngủ rất ít trong thời gian dài và trông rất mệt mỏi vào ban ngày
  • có chân rất không yên hoặc sự bồn chồn mạnh mẽ
  • phát triển nỗi sợ hãi lớn hoặc giấc ngủ gây căng thẳng lớn cho cả gia đình

Ngay cả khi bạn cảm thấy rằng có điều gì đó hơn là một giai đoạn tạm thời đằng sau các vấn đề về giấc ngủ, một cuộc trò chuyện với phòng khám nhi khoa cũng đáng để thực hiện.

Tóm tắt

Giữa sinh nhật thứ hai và thứ năm, giấc ngủ và việc đi ngủ thường thay đổi. Sự tự lập hơn, trí tưởng tượng và nhiều trải nghiệm mới trong cuộc sống hàng ngày có thể khiến trẻ khó thư giãn vào buổi tối. Với sự kiên nhẫn, các thói quen đáng tin cậy và kỳ vọng thực tế, nhiều giai đoạn này sẽ tự nhiên trở nên dễ dàng hơn.