Các bạn khác ở nhà trẻ đã không còn mặc bỉm, nhưng con bạn vẫn chưa hứng thú với bô? Hoặc bé bỗng nhiên muốn tự đi vệ sinh, dù gia đình bạn còn chưa hề dự định tập bỏ bỉm?
Việc bỏ bỉm không có một độ tuổi cố định phù hợp cho tất cả trẻ. Điều quan trọng không phải là sinh nhật, mà là con bạn đã sẵn sàng về mặt thể chất, ngôn ngữ và cảm xúc hay chưa. Nhiều trẻ sẽ ngày càng khô ráo vào ban ngày trong khoảng từ 2 đến 4 tuổi. Trong thời gian này, thỉnh thoảng “tai nạn” vẫn là chuyện rất thường gặp.
Dấu hiệu cho thấy con bạn có thể đã sẵn sàng
Bỏ bỉm gồm nhiều bước phát triển. Trước hết, con bạn cần nhận ra khi bàng quang hoặc ruột đã đầy, hiểu cảm giác đó kịp thời và cuối cùng có thể nhịn cho đến khi tới nhà vệ sinh. Vì vậy, ngoài sự trưởng thành của cơ thể, cảm nhận cơ thể, giao tiếp và sự tự lập tăng dần cũng đóng vai trò quan trọng.
Các dấu hiệu sẵn sàng có thể là:
- Bỉm khô trong thời gian dài.
- Con bạn nhận ra mình đang tè hoặc đi ngoài.
- Bé báo trước nhu cầu hoặc thể hiện bằng cử chỉ.
- Bé lánh đi chỗ khác hoặc trốn khi đi ngoài.
- Bé quan tâm đến nhà vệ sinh, bô hoặc quần lót.
- Bé có thể hiểu và làm theo những yêu cầu đơn giản.
- Bé có thể ngồi xuống và ít nhất là tự mặc/cởi quần áo một phần.
- Bé ngày càng muốn tự làm mọi thứ.
Không phải tất cả các dấu hiệu đều cần có cùng lúc. Sự quan tâm và việc bé ngày càng nhận biết các tín hiệu cơ thể của mình thường là một khởi đầu tốt.
Không thể ép con “khô ráo” được
Khả năng kiểm soát bàng quang và ruột phát triển dần dần và không thể được đẩy nhanh bằng cách nhắc liên tục hoặc bắt ngồi lâu trên bô.
Ngược lại, tập đi vệ sinh quá sớm hoặc tạo áp lực có thể khiến bé bực bội và dễ xảy ra xung đột. Nếu con bạn phản ứng chống đối rõ rệt, tạm dừng thường có ích hơn là để mỗi lần đi vệ sinh trở thành một cuộc cãi nhau.
Bỏ bỉm không phải là vấn đề nghe lời hay ý chí. Quần bị ướt không có nghĩa là con bạn không chú ý hoặc không cố gắng đủ. Khả năng kiểm soát các tín hiệu cơ thể sẽ phát triển từ từ theo thời gian.
Bắt đầu nhẹ nhàng, thoải mái
Nếu con bạn thể hiện sự quan tâm, bạn có thể đưa việc dùng nhà vệ sinh hoặc bô vào sinh hoạt hằng ngày một cách tự nhiên. Trẻ học rất nhiều qua quan sát – việc bỏ bỉm cũng vậy.
Có ích là:
để con bạn quan sát khi bạn đi vệ sinh, nếu bé muốn
đặt bô hoặc bệ ngồi toilet ở nơi dễ lấy
dùng ghế kê chân chắc chắn, an toàn
chọn quần áo dễ mở, dễ cởi
mời bé đi vệ sinh vào những thời điểm phù hợp, ví dụ sau khi thức dậy hoặc trước khi đi ngủ
ghi nhận những thành công nhỏ, nhưng không biến điều đó thành kỳ vọng cho lần sau
Bé nên được tự quyết định xem có muốn ngồi hay ngồi bao lâu. Chỉ vài phút thư giãn là đủ.
Điều gì giúp khi có những “tai nạn” nhỏ
Té són là một phần của quá trình học. Đặc biệt khi đang chơi, trẻ đôi khi chỉ nhận ra buồn tiểu khá muộn hoặc không muốn ngắt quãng việc đang làm.
Hãy cố gắng phản ứng thật bình tĩnh:
- đưa quần áo thay
- lau dọn một cách nhẹ nhàng, khách quan
- không trách mắng hay làm bé xấu hổ
- không so sánh bé với trẻ khác
- lần sau lại mời bé đi vệ sinh
Khen quá nhiều cũng có thể tạo áp lực. Phản ứng bình tĩnh sẽ giúp bé hiểu: Cơ thể con đang học điều này – và như vậy là ổn.
Khi bé chỉ đi vệ sinh để tiểu
Một số trẻ đã dùng bồn cầu để đi tiểu, nhưng vẫn muốn đi đại tiện vào tã. Điều này khá thường gặp.
Nguyên nhân có thể là thói quen, cảm giác không yên tâm hoặc sợ đi ngoài đau. Trước mắt, hãy cho phép bé tiếp tục dùng tã cho việc này. Điều quan trọng là bé không nhịn đi đại tiện trong thời gian dài.
Hãy để ý các dấu hiệu có thể của táo bón:
- đi đại tiện ít hơn hoặc phân rất cứng
- rặn nhiều hoặc đau
- cố tình nhịn đi đại tiện
- đau bụng
Đi đại tiện đau có thể làm việc cai tã khó hơn rõ rệt, vì bé liên hệ việc đi vệ sinh với đau. Vì vậy, nếu khó chịu hoặc đau kéo dài, nên sớm đưa bé đi khám bác sĩ nhi khoa để được kiểm tra.
Khô ban ngày không có nghĩa là tự động khô ban đêm
Khả năng kiểm soát bàng quang vào ban đêm thường phát triển muộn hơn so với việc khô ban ngày. Điều này liên quan đến quá trình trưởng thành của cơ thể và không thể đẩy nhanh bằng luyện tập. Vì vậy, một trẻ có thể đi vệ sinh ổn định vào ban ngày nhưng ban đêm vẫn cần mặc tã thêm một thời gian dài.
Đây không phải là thụt lùi. Miễn là buổi sáng tã vẫn thường xuyên ướt, bé có thể tiếp tục mặc tã vào ban đêm.
Nếu bé 5 tuổi hoặc lớn hơn mà vẫn thường xuyên đái dầm ban đêm, bạn có thể trao đổi điều này tại phòng khám nhi khoa. Điều đó không có nghĩa là chắc chắn có vấn đề. Nhưng có thể hữu ích để xem liệu bé có cần thêm hỗ trợ hay không.
Thụt lùi thường hay xảy ra
Ngay cả một trẻ đã khô rồi cũng có thể tạm thời lại đái dầm. Những yếu tố có thể gây ra gồm:
- bắt đầu đi Kita hoặc đổi nhóm
- em bé trong gia đình ra đời
- đi du lịch hoặc chuyển nhà
- bệnh
- căng thẳng hoặc quá phấn khích
- chơi quá say mê
Hãy cố gắng giữ bình tĩnh nhất có thể và nếu cần thì tạm thời hỗ trợ con nhiều hơn. Thường thì tình hình sẽ ổn định lại khi áp lực giảm bớt.
Nếu tình trạng tè dầm đột ngột xuất hiện mới, kéo dài lâu hơn hoặc kèm theo các triệu chứng như đau rát khi đi tiểu, thì nên được bác sĩ nhi khoa kiểm tra.
Cai tã khô là một quá trình học chung
Con bạn sẽ sẵn sàng hơn khi con nhận biết được tín hiệu của cơ thể mình, thể hiện sự quan tâm đến nhà vệ sinh hoặc bô và muốn thử những lần đầu tiên. Có bé làm bước này sớm, có bé cần nhiều thời gian hơn.
Với sự kiên nhẫn, một nhà vệ sinh dễ tiếp cận và thái độ nhẹ nhàng khi có “tai nạn”, bạn sẽ tạo được điều kiện tốt. Mục tiêu không phải là khô càng nhanh càng tốt, mà là từng bước giúp con nhận biết cơ thể mình tốt hơn và trở nên tự lập hơn.
Đồng hành cùng các bước phát triển một cách nhẹ nhàng
Với tio App, bạn sẽ nhận được hướng dẫn phù hợp theo độ tuổi về phát triển, tính tự lập và những thay đổi điển hình ở giai đoạn trẻ nhỏ. Nhờ đó, bạn có thể đồng hành cùng con mà không cần so sánh từng tiến bộ với các mốc tuổi cố định.
