Kaμιά άλλη διατροφική θεματική δεν προκαλεί στην καθημερινότητα της οικογένειας τόσες συζητήσεις όσο τα γλυκά. Το παιδί σου ανακαλύπτει σοκολάτα, μπισκότα ή ζελεδάκια και θα ήθελε ιδανικά να τα τρώει κάθε μέρα. Ταυτόχρονα ίσως αναρωτιέσαι: Πρέπει να απαγορεύσω τελείως τα γλυκά; Πόσο είναι εντάξει; Και πώς να αποφύγω τις συνεχείς διαφωνίες;
Μια υγιής σχέση με τα γλυκά δεν σημαίνει να τα απαγορεύεις εντελώς. Πολύ πιο σημαντικό είναι να αποτελούν ένα μικρό και καλά προγραμματισμένο μέρος μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής.
Γιατί στα παιδιά αρέσει τόσο πολύ το γλυκό;
Η προτίμηση στη γλυκιά γεύση είναι έμφυτη. Παλαιότερα βοηθούσε τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν τροφές με πολλή ενέργεια.
Γι’ αυτό τα γλυκά είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για τα παιδιά. Ταυτόχρονα, δεν έχουν ακόμη την ικανότητα να περιορίζουν μόνα τους την κατανάλωση. Ακριβώς εδώ χρειάζονται καθοδήγηση από τα άτομα αναφοράς τους.
Πόσα γλυκά είναι λογικό;
Δεν υπάρχει μια σταθερή ποσότητα που να ταιριάζει σε κάθε παιδί.
Το σημαντικό είναι τα γλυκά:
- να μην είναι συνεχώς διαθέσιμα,
- να μη αντικαθιστούν τα κύρια γεύματα,
- να αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος της καθημερινής διατροφής,
- και να μένει αρκετός «χώρος» για φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης και άλλες τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά.
Όσο μικρότερο είναι ένα παιδί, τόσο μικρότερο πρέπει να είναι το ποσοστό τροφών με πολύ ζάχαρη.
Πρέπει να απαγορεύσω τελείως τα γλυκά;
Μια πλήρης απαγόρευση συχνά έχει διαφορετικό αποτέλεσμα από αυτό που ελπίζεις.
Όταν τα γλυκά είναι μόνο απαγορευμένα ή επιτρέπονται πολύ σπάνια, μπορεί να γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα για τα παιδιά. Κάποια τότε τρώνε πολύ, κάθε φορά που βρίσκουν ευκαιρία.
Συνήθως βοηθά περισσότερο μια χαλαρή, αλλά ξεκάθαρη στάση.
Για παράδειγμα:
- Τα γλυκά δεν είναι κάτι που υπάρχει οποιαδήποτε στιγμή.
- Υπάρχουν συγκεκριμένες στιγμές/ευκαιρίες γι’ αυτά.
- Τα γλυκά δεν είναι ούτε επιβράβευση ούτε τιμωρία.
- Όλες οι τροφές επιτρέπεται να υπάρχουν γενικά – κάποιες πιο συχνά, κάποιες πιο σπάνια.
Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν μακροπρόθεσμα να έχουν μια φυσική σχέση με το γλυκό.
Πότε είναι καλύτερα τα γλυκά;
Πολλές οικογένειες τα καταφέρνουν καλά με σταθερές συνήθειες.
Για παράδειγμα:
- ως επιδόρπιο μετά από ένα κύριο γεύμα,
- σε μια κοινή ώρα για «τσιμπολόγημα»,
- ή σε ιδιαίτερες περιστάσεις.
Συχνά είναι λιγότερο βοηθητικό όταν τα παιδιά τσιμπολογούν μικρές ποσότητες ξανά και ξανά μέσα στη μέρα. Αυτό όχι μόνο δυσκολεύει το αίσθημα της πείνας, αλλά επιβαρύνει και τα δόντια.
Τι να κάνω αν το παιδί μου ζητά συνέχεια γλυκά;
Αυτό είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης για πολλά παιδιά.
Μπορεί να βοηθήσει:
- να μένεις ήρεμος/ή και φιλικός/ή, αλλά σταθερός/ή σε έναν ξεκάθαρο κανόνα,
- να μην ξανασυζητάς από την αρχή κάθε φορά που ρωτά,
- να δείχνεις κατανόηση (“Θα ήθελες τώρα σοκολάτα.”),
- και ταυτόχρονα να τηρείς το συμφωνημένο όριο.
Τα παιδιά συνήθως αποδέχονται τους κανόνες πιο εύκολα, όταν είναι σταθεροί και προβλέψιμοι.
Τα γλυκά δεν πρέπει να είναι επιβράβευση
Φράσεις όπως:
- «Αν φας τα λαχανικά σου, θα πάρεις σοκολάτα.»
- «Αν είσαι φρόνιμος/η, θα έχει παγωτό.»
μπορεί, χωρίς να το θέλετε, να κάνουν τα γλυκά να φαίνονται ιδιαίτερα πολύτιμα και τα λαχανικά να βιώνονται σαν υποχρέωση.
Πιο βοηθητικό είναι να αντιμετωπίζετε και τις δύο τροφές όσο γίνεται ουδέτερα. Τα λαχανικά ανήκουν φυσιολογικά στο φαγητό – όπως και τα γλυκά μπορούν να έχουν θέση πού και πού.
Τι να κάνω αν οι παππούδες ή άλλοι ενήλικες χαρίζουν συχνά γλυκά;
Οι διαφορετικές αντιλήψεις μέσα στην οικογένεια είναι κάτι απολύτως φυσιολογικό.
Συχνά βοηθά μια ανοιχτή συζήτηση για το:
- ποιοι κανόνες είναι σημαντικοί για εσάς,
- ποιες ποσότητες θα θέλατε,
- και πώς μπορούν όλοι να συμβάλουν.
Οι ξεκάθαρες συμφωνίες αποφεύγουν πολλές συγκρούσεις στην καθημερινότητα.
Πρέπει το παιδί μου να κόψει τελείως τη ζάχαρη;
Όχι. Αυτό που μετράει είναι η διατροφή συνολικά.
Ένα κομμάτι κέικ σε ένα πάρτι γενεθλίων ή ένα παγωτό το καλοκαίρι είναι για πολλές οικογένειες κάτι αυτονόητο.
Η ζάχαρη γίνεται προβληματική κυρίως όταν:
- τα γλυκά αποτελούν καθημερινά μεγάλες ποσότητες,
- τα ζαχαρούχα ποτά καταναλώνονται τακτικά,
- ή όταν έτσι παραμερίζονται τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά.
Πώς να στηρίξεις μια υγιή στάση
Στην καθημερινότητα συχνά βοηθούν απλές συνήθειες.
Για παράδειγμα:
- να προσφέρεις τακτικά γεύματα,
- να επιλέγεις το νερό ως βασικό ρόφημα,
- να τρώτε τα γλυκά συνειδητά και όχι «στο πόδι»,
- να έχεις φρούτα και άλλα σνακ εύκολα διαθέσιμα,
- να δίνεις εσύ το παράδειγμα με μια χαλαρή στάση απέναντι στα γλυκά.
Τα παιδιά μαθαίνουν τις διατροφικές συνήθειες κυρίως παρατηρώντας.
Πότε πρέπει να μιλήσεις με το παιδιατρείο;
Μια συμβουλευτική μπορεί να είναι χρήσιμη, αν το παιδί σου:
- θέλει να τρώει σχεδόν αποκλειστικά γλυκές τροφές,
- αρνείται σταθερά άλλα τρόφιμα,
- είναι εμφανώς υπέρβαρο ή λιποβαρές,
- ή αν το φαγητό οδηγεί συχνά σε έντονες συγκρούσεις στην οικογενειακή καθημερινότητα.
Μαζί μπορείτε τότε να σκεφτείτε ποια υποστήριξη ταιριάζει στη δική σας κατάσταση.
Αυτό πρέπει να γνωρίζεις
Τα γλυκά είναι μέρος της καθημερινότητας για πολλές οικογένειες – και δεν χρειάζεται να απαγορεύονται γενικά. Πολύ πιο σημαντικά από μια αυστηρή απαγόρευση είναι οι ξεκάθαροι κανόνες, τα τακτικά γεύματα και μια συνολικά ισορροπημένη διατροφή. Έτσι το παιδί σου μπορεί βήμα-βήμα να μάθει να αντιμετωπίζει τα γλυκά ως κάτι φυσιολογικό, χωρίς συνεχείς συγκρούσεις.





