Gdy Twoje dziecko nagle ma bolesne pęcherzyki w buzi, prawie nie chce jeść, a krótko potem pojawia się wysypka na dłoniach lub stopach, wielu rodziców myśli o chorobie dłoni, stóp i jamy ustnej. Zwłaszcza po informacji z przedszkola szybko pojawia się pytanie: Jak bardzo to jest zaraźliwe? Czy moje dziecko musi zostać w domu? I kiedy może wrócić do przedszkola?

Dobra wiadomość: choroba dłoni, stóp i jamy ustnej jest wprawdzie bardzo zakaźna, ale u większości dzieci przebiega bez powikłań i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni.

Czym jest choroba dłoni, stóp i jamy ustnej?

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej to infekcja wirusowa, która dotyczy głównie dzieci poniżej piątego roku życia. Najczęściej wywołują ją wirusy Coxsackie lub inne enterowirusy.

Zachorowania szczególnie często występują latem i jesienią. Ponieważ wirusy łatwo się przenoszą, regularnie dochodzi do mniejszych ognisk w przedszkolach i żłobkach.

Jakie objawy są typowe?

Dolegliwości często zaczynają się niespecyficznie i rozwijają się w ciągu kilku dni.

Typowe są:

  • lekka do umiarkowanej gorączka
  • ból gardła lub trudności w połykaniu
  • bolesne pęcherzyki lub małe owrzodzenia w jamie ustnej
  • wysypka lub pęcherzyki na dłoniach i na podeszwach stóp
  • czasem pęcherzyki na pośladkach, nogach lub w okolicy pieluszkowej
  • mniejszy apetyt i zwiększone ślinienie
  • zmęczenie lub większa potrzeba bliskości

Nie każde dziecko ma wszystkie objawy. U jednych dominują dolegliwości w jamie ustnej, u innych bardziej typowa wysypka skórna.

Dlaczego wiele dzieci prawie nie je?

Dla wielu dzieci największym problemem nie są pęcherzyki na dłoniach czy stopach, tylko bolesne zmiany w jamie ustnej.

Przez to:

  • jedzenie może boleć,
  • picie może być nieprzyjemne,
  • może pojawić się większe ślinienie,
  • dzieci mogą odmawiać posiłków.

Właśnie dlatego ważne jest, aby zadbać o odpowiednie nawodnienie.

Jak długo trwa choroba?

W większości przypadków:

  • gorączka ustępuje po jednym do dwóch dni,
  • pęcherzyki w jamie ustnej goją się w ciągu tygodnia,
  • wysypka znika po około siedmiu do dziesięciu dniach.

Czasem kilka tygodni później paznokcie u rąk lub stóp częściowo się oddzielają. Może to się zdarzyć po chorobie dłoni, stóp i jamy ustnej i zwykle paznokcie odrastają w pełni.

Co pomoże dziecku w domu?

Ponieważ chorobę wywołują wirusy, nie ma leczenia przyczynowego.

Często pomocne są:

  • regularne proponowanie małych ilości picia
  • chłodne napoje lub jedzenie, jeśli są przyjemne
  • miękkie pokarmy, takie jak jogurt, kaszka lub purée ziemniaczane
  • odpoczynek i wystarczająca ilość snu
  • leki przeciwbólowe lub przeciwgorączkowe odpowiednie do wieku, zgodnie z zaleceniem pediatry/pediatrki

Ostre, kwaśne lub bardzo gorące potrawy mogą nasilać ból w jamie ustnej i często są źle tolerowane.

Kiedy warto skonsultować dziecko z lekarzem?

Konsultacja u pediatry jest wskazana, jeśli:

  • twoje dziecko prawie wcale lub w ogóle nie pije,
  • ma wyraźnie mniej mokrych pieluch,
  • wysoka gorączka utrzymuje się przez kilka dni,
  • twoje dziecko jest nietypowo osłabione lub trudno je dobudzić,
  • występuje silny ból,
  • zmiany skórne wyglądają nietypowo lub ulegają zakażeniu,
  • nie masz pewności, czy to na pewno choroba dłoni, stóp i jamy ustnej.

Szczególnie u małych dzieci gospodarka płynami jest ważniejsza niż liczba pęcherzyków.

Kiedy moje dziecko może wrócić do przedszkola?

To pytanie szczególnie często nurtuje wiele rodzin.

Zasadniczo:

Dziecko zazwyczaj może wrócić do przedszkola, gdy:

  • nie ma gorączki,
  • ogólnie znów czuje się dobrze,
  • pije wystarczająco dużo i może uczestniczyć w codziennych aktywnościach.

Pęcherzyki nie muszą całkowicie zniknąć, ale powinny być już zaschnięte.

Warto wiedzieć: wirusy mogą być wydalane z kałem jeszcze przez kilka tygodni. Dlatego całkowite zapobieżenie kolejnym zakażeniom jest prawie niemożliwe. Dobra higiena rąk nadal ma jednak sens.

Niektóre przedszkola mają własne zasady. W razie wątpliwości warto krótko dopytać.

Jak bardzo zaraźliwa jest choroba dłoni, stóp i jamy ustnej?

Choroba jest bardzo zaraźliwa, szczególnie w pierwszych dniach.

Do zakażenia dochodzi głównie przez:

  • ślinę,
  • wydzielinę z nosa,
  • treść pęcherzyków,
  • oraz przez kał.

Regularne mycie rąk – szczególnie po przewijaniu lub skorzystaniu z toalety – pomaga zmniejszyć ryzyko zakażenia.

To warto zapamiętać

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej zwykle przebiega łagodnie, choć bolesne pęcherzyki w jamie ustnej mogą być dla dzieci bardzo uciążliwe. Kluczowe jest nie tyle samo wysypka, co to, czy dziecko pije wystarczająco dużo i ogólnie pozostaje w dobrym stanie. Gdy nie ma już gorączki i znów czuje się dobrze, powrót do przedszkola jest często możliwy.

Obserwuj objawy i przebieg

W tio App możesz łatwo zapisywać gorączkę, wysypkę, dolegliwości w jamie ustnej, picie oraz zmiany w przebiegu. Dzięki temu łatwiej zauważysz, jak choroba się rozwija, a w razie pytań w gabinecie pediatry będziesz mieć pod ręką wszystkie ważne informacje.