Twoje dziecko kurczowo się ciebie trzyma, płacze już przy ubieraniu albo za nic nie chce iść do przedszkola (Kita)? Dla wielu rodziców takie sytuacje są obciążające i rodzą pytania: Czy moje dziecko nie jest jeszcze gotowe na Kita? Czy robię coś źle? A może stoi za tym coś więcej?

Łzy przy pożegnaniu są szczególnie w pierwszych miesiącach w Kita i po zmianach często czymś normalnym. Mogą jednak pojawić się także później. Płacz przy odprowadzaniu nie oznacza automatycznie, że twoje dziecko źle się czuje w Kita. Kluczowe jest przede wszystkim to, jak się czuje po pożegnaniu i jak przebiega dalsza część dnia.

Dlaczego niektórym dzieciom tak trudno się rozstać?

Zwłaszcza małe dzieci są mocno zależne od swoich bliskich, znanych osób. Jednocześnie dopiero krok po kroku uczą się bezpiecznie radzić sobie z dłuższymi rozłąkami.

Do tego w Kita dochodzi wiele wrażeń:

  • nowe osoby opiekujące się dzieckiem
  • wiele innych dzieci
  • nieznane dźwięki
  • nowe zasady i rutyny
  • mniej indywidualnej uwagi

To może być męczące nawet dla ciekawskich dzieci. Szczególnie takie przejścia jak poranne odprowadzanie mogą sprawić, że to napięcie staje się widoczne.

Co często jest jeszcze normalne?

Wiele dzieci okresowo pokazuje:

  • płacz przy pożegnaniu
  • kurczowe trzymanie się mamy lub taty
  • chęć pójścia z powrotem do domu
  • protest przy ubieraniu rano
  • większą potrzebę bliskości po Kita
  • większe zmęczenie lub szybszą drażliwość

Często dzieci uspokajają się krótko po pożegnaniu i potem dobrze „wchodzą” w dzień w Kita. Ważną rolę odgrywa też to, jak dobrze personel pedagogiczny potrafi dziecko wesprzeć i pomóc mu się uspokoić.

Po czym poznasz, że to raczej stres związany z rozstaniem?

Za przejściowym stresem związanym z rozstaniem często przemawia:

  • twoje dziecko płacze głównie przy pożegnaniu
  • daje się uspokoić przez znaną mu osobę z personelu
  • potem zaczyna się bawić i brać udział w codzienności w Kita
  • w domu opowiada lub pokazuje też miłe przeżycia z Kita
  • sytuacja z czasem się poprawia albo występuje tylko okresami

Po wakacjach, chorobie lub innych zmianach stres związany z rozstaniem może chwilowo znów się nasilić. Nie musi to oznaczać cofnięcia się w rozwoju i u wielu dzieci mija, gdy codzienność znów staje się bardziej znajoma.

Kiedy może kryć się za tym przeciążenie?

Czasem niechęć do Kita pokazuje, że twoje dziecko ma trudności nie tylko z rozstaniem, ale ogólnie z obecną sytuacją.

Wskazówkami mogą być:

  • utrzymujący się płacz przez dłuższy czas w Kita

  • wyraźne wycofanie lub małe zainteresowanie zabawą

  • silne lęki także poza sytuacją odprowadzania

  • dłużej utrzymujące się problemy ze snem lub koszmary nocne

  • nawracające dolegliwości fizyczne, np. ból brzucha bez wyraźnej przyczyny

  • wyraźne zmiany w jedzeniu lub zachowaniu

  • brak stopniowej poprawy przez kilka tygodni

Wtedy warto przyjrzeć się temu wspólnie z przedszkolem (Kita). W zależności od sytuacji pomocna może być też rozmowa w gabinecie pediatry.

Co pomaga dziecku przy pożegnaniu?

Wielu dzieciom pomaga jasny i stały schemat. Powtarzające się rytuały dają poczucie orientacji i sprawiają, że przejście staje się bardziej przewidywalne.

Pomocne może być na przykład:

  • organizowanie poranka możliwie podobnie każdego dnia
  • krótkie i jednoznaczne pożegnanie
  • nieprzedłużanie pożegnania w nieskończoność
  • jasne zapowiedzenie, kiedy wrócisz, np. „po obiedzie”
  • okazywanie zaufania do osób opiekujących się dzieckiem w Kita
  • zaplanowanie po Kita świadomego czasu na bliskość

Krótkie, pewne pożegnanie jest dla wielu dzieci łatwiejsze niż kilka kolejnych podejść.

Czego lepiej unikać?

Niektóre, choć w dobrej wierze, reakcje mogą dodatkowo utrudniać rozstanie:

  • wyjście po cichu, bez pożegnania
  • wracanie po pożegnaniu raz za razem
  • długie dyskusje o chodzeniu do Kita
  • groźby lub obwinianie
  • obietnice, których później nie da się dotrzymać

Dzieci zyskują poczucie bezpieczeństwa dzięki przewidywalności i stałym reakcjom swoich bliskich opiekunów. Mogą też doświadczać, że rozstanie, frustrację czy niepewność da się przetrwać – jeśli w takich sytuacjach są wspierane z czułością.

Kiedy warto szukać wsparcia?

Porozmawiaj z Kita i w razie potrzeby z gabinetem pediatry, jeśli Twoje dziecko:

  • przez kilka tygodni robi bardzo małe postępy
  • także po pożegnaniu długo wygląda na mocno obciążone
  • regularnie ma dolegliwości fizyczne
  • pokazuje silne lęki, które wpływają też na inne obszary codzienności
  • wyraźnie zmienia się w zachowaniu lub „charakterze”
  • traci wcześniej nabyte umiejętności

Często już wspólne spojrzenie na to, kiedy pojawiają się trudności, jak długo trwają i jak dziecko czuje się po pożegnaniu, pomaga lepiej ocenić sytuację.

Poczucie bezpieczeństwa przy rozstaniu buduje się z czasem

Stres związany z rozstaniem u wielu dzieci jest częścią adaptacji (Eingewöhnung) i może wracać później przy zmianach. Sam płacz przy pożegnaniu zwykle nie jest więc powodem do niepokoju.

Decydujące jest, czy po pożegnaniu dziecko coraz lepiej odnajduje się w dniu w Kita, czy daje się uspokoić przez zaufane osoby i czy ogólnie czuje się tam bezpiecznie. Stałe rytuały i dobra współpraca między rodzicami a Kita mogą wspierać ten proces.

Towarzysz dziecku w adaptacji do Kita (Kita-Eingewöhnung)

Dzięki tio App otrzymujesz informacje dopasowane do wieku na temat adaptacji, rozwoju i emocjonalnych kamieni milowych. Możesz też zapisywać zmiany w zachowaniu, śnie lub samopoczuciu oraz lepiej oceniać rozwój na przestrzeni kilku tygodni.