Pêşveçûna nûbûyî di hefteya 1. – 3. de
Zaroka te hema heme rojê radikeve, pir caran dixwaze vexwe an jî herî zêde dixwaze her tim were hilgirtin? Bi taybetî di hefteyên yekem ên jiyanê de gelek dayik û bav difikirin ka zarokê wan normal pêşve diçe an na.
Pêşî ev: Di vê demê de hîn ritmekî sabît tune ye. Xew, xwarin û pêşveçûn hema her roj diguherin – û her zarok ev bi tembûra xwe dike.
Di roj û hefteyên yekem de zaroka te xwe li jiyana derveya zikê dayikê re adapte dike. Hefesdan, hezmkirin, rêkûpêka germahiya laşê û xew divê berê xwe bigirin. Di heman demê de hestên wî dest pê dikin ku bixebitin: Ew ronahî, deng, bîhn û destdanê her weha bi bêtir hişyarî tê naskirin û dengên nas, bîhnên nas û lêdanê dilê te dîsa tê nasîn. Ev demên yekem ên girêdanê bingehê pêşveçûna paşîn a wî/ wê in.
Tu niha dikarî çi bibînî
Dibe ku te bala xwe bide ku zaroka te:
- demên şiyarî yên kurt bi nihêrîna baldar heye
- bi taybetî li dengê te yê aram bersiv dide
- bi têkiliya laş, hilgirtin an mîjandin (sûkandin) zû aram dibe
- refleksên destgirtinê, mîjandinê û qîrînê bi hêz nîşan dide
- pir ne-rêkûpêk radikeve û vexwe
Gelek nûbûyî bi giştî rojê 16 heta 18 saetan radikevin – lê ev li ser gelek demên xewa kurt tê parvekirin. Her weha şîrdan an xwarandinê ya pir caran di hefteyên yekem de bi awayekî gelemperî normal e.
Zaroka te niha çi hewce dike
Di vê demê de zaroka te herî zêde ewlehî û germî (hestê parastinê) hewce dike.
Alîkar in:
- nêzîkîya zêde, têkiliya çerm-bi-çerm û destdanên bi hezkirin
- dengên aram û heta ku gengaz be kêmtir têkildarên bihêz (stimulus)
- şîrdan an xwarandin li gorî hewcedariyê (li gorî daxwazê)
- hilgirtin û têkiliya laşê ji bo aramkirinê
- rutînên aram ên roj-şevê yên yekem – her çend zaroka te hîn cûdahiya wan fam nake
Tu niha ne pêdivî ye zaroka xwe “pêşve bibî”. Nêzîkîya te, dengê te û pêbaweriya ku tu her tim li wir î, ew herî bi qîmet e ku tu dikarî bidî wî/ wê.
Xwarin û tenduristî
Şîrê dayikê an xwarina taybet a zarokan (Säuglingsnahrung) di hefteyên yekem de tenê çavkaniya xwarinê ye.
Her weha ev mijar di hefteyên yekem de pir caran têne dîtin:
- pêşveçûna normal a defekê ji Mekonium ber bi defeka zarokê ku şîrê dayikê dixwe an şîrê şûşe (Flasche) dixwe
- lênêrîna navikê û pêşveçûna giraniyê
- Neugeborenen-Screening û her weha kontrolên pêşîgiran U2 û U3
- guherînên hêsan ên çermê, wekî çermê ziwa an Neugeborenenakne, ku bi gelemperî bêzarar û demkî ne
Tu dikarî zaroka xwe çawa piştgirî bikî
Bi zaroka xwe re bi awayekî aram biaxivê û her car caran çav-li-çav bimîne.
Zaroka xwe pir hilgire – nêzîkî alîkar dibe ku ew xwe rêkûpêk bike û ewlehî dide.
Li nîşanên westiyanê an zêde-têkildarbûnê bala xwe bide û wî/ wê demê têra xwe ji bo bêhnvedanê bide.
Li ser hestên xwe bawer be: Pitika te niha ne hewce ye ku were şahîkirin, lê herî zêde hewce ye bi te re bi hezkirinê û bi nermî were şopandin.
Pêşketinên girîng
- Di navbera hefteya 1. û 4. de, pitika te pir caran dest û lingan bi awayek hevreng dihejîne û li sîng an jî bişîşeyê baş vedixwe.
- Heta nêzîkî hefteya 8. a jiyanê, dema ku li ser piştê raze serê xwe ber aliyekê dizivirîne û her ku diçe bêtir li dengên naskirî û li têkildanê (destdanê) bersiv dide.
Bi kurtî
Hefteyên pêşîn ên jiyanê demeke “hatinê” ne – ji bo pitika te her weha ji bo te jî. Niha hê ne li bendê ye ku ritmeke sabit a razan an jî vedixwarinê hebe. Herî girîng nêzîkbûn, hestê ewlehî û dem in ku hûn hev bibînin û hev nas bikin. Her tiştê ku hûn di van hefteyên pêşîn de bi hev re dijîn, bingehêkî girîng ji bo pêşketina dûv re ya zaroka te ava dike.
