Ανάπτυξη παιδιού στον 13ο – 15ο μήνα

Μεταξύ του 13ου και του 15ου μήνα ζωής, συχνά αλλάζει αισθητά το πώς το παιδί σου βιώνει τον κόσμο. Θέλει όλο και περισσότερο να αποφασίζει μόνο του, να υλοποιεί τις δικές του ιδέες και να συμμετέχει ενεργά στην καθημερινότητα. Ταυτόχρονα, καταλαβαίνει όλο και καλύτερα τις συνδέσεις, τους κανόνες και τις επαναλαμβανόμενες ρουτίνες. Πολλοί γονείς βλέπουν τώρα τις πρώτες ξεκάθαρες στιγμές “Μόνος/Μόνη μου!” – αλλά και περισσότερη απογοήτευση, όταν κάτι δεν πετυχαίνει ακόμα.

Τα καλά νέα: Αυτή η εξέλιξη είναι ένα σημαντικό βήμα προς περισσότερη αυτονομία και αυξανόμενη αυτοπεποίθηση.

Αυτό μπορείς να παρατηρήσεις τώρα

Ίσως να σου κάνει εντύπωση ότι το παιδί σου:

  • θέλει όλο και πιο συχνά να κάνει πράγματα μόνο του
  • διαμαρτύρεται έντονα όταν κάτι δεν γίνεται όπως το περίμενε
  • αναγνωρίζει ξανά απλούς κανόνες και ρουτίνες
  • μιμείται γνωστές καθημερινές πράξεις, π.χ. να τηλεφωνεί, να καθαρίζει ή να μαγειρεύει
  • χρησιμοποιεί τις πρώτες λέξεις με νόημα και καταλαβαίνει όλο και περισσότερα
  • παρατηρεί προσεκτικά άλλα παιδιά και ενήλικες και τους μιμείται

Ακόμα κι αν το παιδί σου καταλαβαίνει ήδη πολλά, δεν μπορεί ακόμα να ρυθμίσει καλά τα συναισθήματά του. Γι’ αυτό ο θυμός, η απογοήτευση ή η διάψευση προσδοκιών είναι συχνά σε αυτή τη φάση ανάπτυξης.

Αυτό αναπτύσσει το παιδί σου αυτή την περίοδο

Σε αυτούς τους μήνες μεγαλώνει κυρίως η κατανόηση για τις σχέσεις και τις συνδέσεις στην καθημερινότητα.

Το παιδί σου αρχίζει:

  • να αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο τον εαυτό του ως ξεχωριστό άτομο
  • να αναγνωρίζει απλούς κανόνες και διαδικασίες
  • να καταλαβαίνει καλύτερα την αιτία και το αποτέλεσμα
  • να δημιουργεί προσδοκίες για οικείες καταστάσεις
  • να δείχνει καθαρά τις δικές του επιθυμίες

Αυτό εξηγεί και γιατί φαινομενικά μικρές αλλαγές μπορούν ξαφνικά να προκαλέσουν έντονα συναισθήματα.

Τι χρειάζεται το παιδί σου τώρα

Σε αυτή τη φάση βοηθούν ιδιαίτερα:

  • σαφείς και στοργικοί κανόνες
  • σταθερό ημερήσιο πρόγραμμα και επαναλαμβανόμενα τελετουργικά
  • μικρές επιλογές στην καθημερινότητα
  • υπομονή όταν κάτι παίρνει περισσότερο χρόνο
  • κατανόηση για τα έντονα συναισθήματα
  • πολλή επιβράβευση για τις προσπάθειες, όχι για τέλεια αποτελέσματα

Όσο περισσότερο το παιδί σου μπορεί να δοκιμάζει μόνο του, τόσο περισσότερο αναπτύσσει εμπιστοσύνη στις δικές του ικανότητες.

Κίνηση και κινητικότητα

Πολλά παιδιά τώρα περπατούν πιο σταθερά και γίνονται κάθε μέρα πιο κινητικά.

Συχνά αναπτύσσουν τώρα:

  • ελεύθερο περπάτημα σε μεγαλύτερες αποστάσεις
  • τις πρώτες αλλαγές κατεύθυνσης ή βήματα προς τα πίσω
  • προσπάθειες να τρέξουν
  • σκαρφάλωμα σε χαμηλά έπιπλα ή σκαλοπάτια
  • να κρατούν αντικείμενα ενώ περπατούν
  • ολοένα καλύτερη ισορροπία

Με τη νέα χαρά για κίνηση αυξάνεται και ο κίνδυνος ατυχήματος. Ένα ασφαλές περιβάλλον γίνεται τώρα όλο και πιο σημαντικό.

Γλώσσα και επικοινωνία

Η γλωσσική ανάπτυξη συχνά κάνει μεγάλα άλματα.

Πολλά παιδιά:

  • λένε τις πρώτες κατανοητές λέξεις

  • καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα από όσα μπορούν να πουν

  • δείχνουν με το δάχτυλο πράγματα που τους ενδιαφέρουν

  • αντιδρούν σε απλές προτροπές

  • συνοδεύουν το παιχνίδι τους με ήχους ή με τις πρώτες λέξεις

Η γλώσσα αναπτύσσεται κυρίως στην καθημερινότητα. Οι κοινές συζητήσεις, το διάβασμα δυνατά και το να ονοματίζετε πράγματα βοηθούν ιδιαίτερα καλά αυτή την εξέλιξη.

Φαγητό, ύπνος και καθημερινότητα

Και στην καθημερινότητα αλλάζουν πολλά.

Είναι τυπικό το παιδί σου:

  • να θέλει να τρώει μόνο του/της με κουτάλι ή με τα χέρια
  • να αναπτύσσει ξεκάθαρες προτιμήσεις στο φαγητό
  • να θέλει να έχει λόγο στο φαγητό
  • να κοιμάται μερικές φορές χειρότερα ή να χρειάζεται νέες ρουτίνες για να αποκοιμηθεί
  • να γίνεται κατά διαστήματα πιο ευαίσθητο λόγω οδοντοφυΐας

Η κυμαινόμενη όρεξη, οι αλλαγές στις προτιμήσεις και κάποιες ανήσυχες νύχτες είναι συχνά σε αυτή την ηλικία.

Πώς μπορείς να υποστηρίξεις το παιδί σου

Δεν χρειάζεται να «εκπαιδεύεις» συνεχώς το παιδί σου. Στην καθημερινότητα μαθαίνει αυτή την περίοδο πάρα πολλά.

Χρήσιμα είναι:

  • να το αφήνεις να αναλαμβάνει μικρές δουλειές, π.χ. να φέρνει τα παπούτσια ή να βοηθάει στο στρώσιμο του τραπεζιού
  • να ονοματίζεις τα συναισθήματα: «Τώρα είσαι θυμωμένος/η.»
  • να του δίνεις τη δυνατότητα για απλές επιλογές
  • να του δίνεις αρκετό χρόνο για να δοκιμάζει
  • να κοιτάτε μαζί βιβλία και να μιλάτε πολύ μεταξύ σας
  • ήρεμη παρουσία αντί για γρήγορη βοήθεια

Ειδικά όταν κάτι δεν πετυχαίνει, το παιδί σου χρειάζεται πάνω απ’ όλα ενθάρρυνση και υπομονή.

Η ανάπτυξη θέλει χρόνο

Γύρω στον ενάμιση χρόνο, η επιθυμία για ανεξαρτησία συχνά μεγαλώνει πιο γρήγορα από τις ίδιες τις ικανότητες. Γι’ αυτό, περηφάνια, χαρά, απογοήτευση και θυμός μπορεί να εναλλάσσονται μέσα σε λίγα λεπτά.

Αυτό δεν είναι ένδειξη ανυπακοής, αλλά έκφραση μιας σημαντικής φάσης ανάπτυξης. Με σαφή όρια, πολλή κατανόηση και μια σταθερή καθημερινότητα, βοηθάς το παιδί σου να γίνεται βήμα-βήμα πιο ανεξάρτητο.

Ορόσημα

Μεταξύ του 13ου και του 15ου μήνα ζωής, πολλά παιδιά δείχνουν τα παρακάτω αναπτυξιακά βήματα:

  • περπατά ελεύθερα και με ασφάλεια σε μεγαλύτερες αποστάσεις
  • αρχίζει να τρέχει ή να αλλάζει σκόπιμα κατεύθυνση
  • σκαρφαλώνει σε χαμηλά έπιπλα ή σκαλοπάτια
  • στοιβάζει δύο έως τρία τουβλάκια
  • χρησιμοποιεί τις πρώτες λέξεις με νόημα και καταλαβαίνει απλές προτροπές
  • μιμείται καθημερινές πράξεις στο παιχνίδι, π.χ. τηλεφωνεί ή μαγειρεύει
  • σε νέες καταστάσεις αναζητά οπτική επαφή με οικεία, έμπιστα πρόσωπα αναφοράς

Αυτές οι ηλικιακές ενδείξεις είναι βοηθητικοί προσανατολισμοί. Τα παιδιά αναπτύσσονται διαφορετικά και φτάνουν πολλά ορόσημα με τον δικό τους ρυθμό.