Ανάπτυξη παιδιού στον 17ο – 18ο μήνα
Περίπου στους 17 έως 18 μήνες, η καθημερινότητα πολλών οικογενειών αλλάζει αισθητά. Το παιδί σου δεν θέλει πια μόνο να παρακολουθεί – θέλει να συμμετέχει. Βοηθάει στο στρώσιμο του τραπεζιού, προσπαθεί να φάει μόνο του, φοράει παπούτσια ή θέλει να κουβαλήσει τα ψώνια. Ταυτόχρονα ανακαλύπτει όλο και περισσότερο τη δική του θέληση και αρχίζει να καταλαβαίνει απλούς κανόνες και ρουτίνες.
Πολλοί γονείς σε αυτή τη φάση ζουν περισσότερες «διαπραγματεύσεις», πιο συχνά ένα ξεκάθαρο «όχι» και την επιθυμία για ανεξαρτησία. Αυτό είναι μέρος μιας υγιούς ανάπτυξης.
Τι μπορείς να παρατηρήσεις τώρα
Ίσως προσέξεις ότι το παιδί σου:
- θέλει να βοηθάει σε καθημερινές δουλειές
- αναγνωρίζει γνώριμες ρουτίνες στην καθημερινότητα
- παίζει παιχνίδια ρόλων, π.χ. μαγειρεύει, τηλεφωνεί ή φροντίζει κούκλες
- θέλει πιο συχνά να το κάνει “μόνο του”
- αρχίζει να καταλαβαίνει απλούς κανόνες
- παρατηρεί προσεκτικά άλλα παιδιά και ενήλικες και τους μιμείται
Ακόμα κι αν πολλά φαίνονται ήδη εντυπωσιακά «ανεξάρτητα», το παιδί σου εξακολουθεί να χρειάζεται πολλή καθοδήγηση και στήριξη.
Τι αναπτύσσει το παιδί σου αυτή την περίοδο
Σε αυτή τη φάση μεγαλώνει κυρίως η κατανόηση για το πώς ζούμε μαζί με τους άλλους.
Το παιδί σου αρχίζει:
- να αναγνωρίζει ρουτίνες στην οικογένεια ή στον παιδικό σταθμό
- να καταλαβαίνει απλούς κανόνες
- να κατανοεί διαφορετικούς ρόλους
- να νιώθει τον εαυτό του ως ξεχωριστό άτομο
- να θέλει να αναλαμβάνει ευθύνη για μικρές δουλειές
Ταυτόχρονα, η ανάγκη να παίρνει μόνο του αποφάσεις δυναμώνει όλο και περισσότερο.
Τι χρειάζεται το παιδί σου τώρα
Ιδιαίτερα βοηθητικά τώρα είναι:
- σταθερό καθημερινό πρόγραμμα και τελετουργίες
- μικρές δουλειές στην οικογενειακή καθημερινότητα
- σαφείς και κατανοητούς κανόνες
- υπομονή όταν προσπαθεί να βρει μόνο του λύσεις
- έπαινος για πρωτοβουλία
- τρυφερή συνοδευτική στήριξη όταν θυμώνει ή απογοητεύεται
Το παιδί σου μαθαίνει τώρα να είναι μέρος μιας ομάδας. Το να του επιτρέπεται να συμμετέχει ενισχύει την αυτοπεποίθησή του.
Κίνηση και κινητικότητα
Πολλά παιδιά τώρα γίνονται αισθητά πιο σίγουρα και πιο θαρραλέα.
Συχνά αναπτύσσουν:
- σταθερό περπάτημα χωρίς βοήθεια
- αλλαγές κατεύθυνσης και περπάτημα προς τα πίσω
- σκαρφάλωμα σε χαμηλά παιχνίδια παιδικής χαράς ή σε σκάλες
- μεταφορά παιχνιδιών ή μικρών αντικειμένων καθώς περπατούν
- πρώτες ασκήσεις ισορροπίας σε πεζοδρόμια ή μικρές υπερυψώσεις
- όλο και πιο επιδέξιες κινήσεις χεριών στο παιχνίδι και στο φαγητό
Με τη μεγαλύτερη χαρά για κίνηση αυξάνεται και η διάθεση για εξερεύνηση. Γι’ αυτό ένα ασφαλές περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό.
Γλώσσα και επικοινωνία
Μεταξύ του 17ου και 18ου μήνα, η ομιλία σε πολλά παιδιά κάνει μεγάλη πρόοδο.
Πολλά παιδιά:
- λένε περίπου 10 έως 50 λέξεις
- συνδυάζουν τις πρώτες λέξεις μεταξύ τους
- καταλαβαίνουν όλο και περισσότερες οδηγίες
- ονομάζουν οικεία πρόσωπα ή αντικείμενα
- χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τη γλώσσα για να εκφράσουν επιθυμίες
Κάποια παιδιά μιλάνε αισθητά περισσότερο, άλλα αισθητά λιγότερο. Και τα δύο μπορεί να είναι ακόμη φυσιολογικά σε αυτή την ηλικία.
Παιχνίδι και μάθηση
Το παιχνίδι αλλάζει τώρα αισθητά.
Πολλά παιδιά:
- φροντίζουν κούκλες ή λούτρινα
- μιμούνται καταστάσεις της καθημερινότητας
- στήνουν μικρές «ιστορίες» παιχνιδιού
- παρατηρούν προσεκτικά άλλα παιδιά
- αρχίζουν τις πρώτες κοινές στιγμές παιχνιδιού
Τα παιχνίδια ρόλων βοηθούν τώρα, σχεδόν χωρίς να το καταλάβετε, τη γλώσσα, τη φαντασία και την κοινωνική ανάπτυξη.
Φαγητό, ύπνος και καθημερινότητα
Και στην οικογενειακή καθημερινότητα το παιδί σου γίνεται πιο ανεξάρτητο.
Τυπικά είναι ότι:
- θέλει να τρώει όσο γίνεται μόνο του
- θέλει να χρησιμοποιεί δικά του μαχαιροπίρουνα
- αναπτύσσει ξεκάθαρες προτιμήσεις στο φαγητό
- θέλει να βοηθά σε καθημερινές δουλειές
- μερικές φορές δοκιμάζει ή αμφισβητεί κανόνες
- με αλλαγές όπως η καθημερινότητα στον παιδικό σταθμό (Kita) γίνεται προσωρινά πιο «κολλημένο» επάνω σου
Η κυμαινόμενη όρεξη, οι νέες προτιμήσεις στο φαγητό και η επιθυμία να έχει λόγο είναι συχνά σε αυτή την ηλικία.
Πώς μπορείς να υποστηρίξεις το παιδί σου
Στην καθημερινότητα το παιδί σου μαθαίνει τώρα πάρα πολλά.
Βοηθούν:
- να του αναθέτεις μικρές δουλειές
- να μιλάτε πολύ μεταξύ σας και να εξηγείς πράγματα
- να συνοδεύεις μαζί του τα παιχνίδια ρόλων
- να του δίνεις τη δυνατότητα για απλές επιλογές
- να βάζεις σε λέξεις τα συναισθήματα και τις καταστάσεις
- να κρατάς σαφή όρια με ηρεμία και συνέπεια
Το παιδί σου δεν χρειάζεται να τα καταφέρνει όλα μόνο του. Σημαντικό είναι να μπορεί να δοκιμάζει και να νιώθει ασφαλές.
Η ανεξαρτησία μεγαλώνει κάθε μέρα
Γύρω στον ενάμιση χρόνο, το παιδί σου θέλει να συμμετέχει ενεργά στο να διαμορφώνει τον κόσμο. Ανακαλύπτει νέες ικανότητες, αναλαμβάνει τις πρώτες δουλειές και θέλει να κάνει πολλά μόνο του. Ταυτόχρονα, εξακολουθεί να χρειάζεται τη στήριξή σου για να διαχειριστεί την απογοήτευση, τη ματαίωση και τα έντονα συναισθήματα. Ένα τρυφερό, σταθερό πλαίσιο του δίνει την ασφάλεια που χρειάζεται για αυτή την ανάπτυξη.
Ορόσημα
Μεταξύ του 17ου και του 18ου μήνα ζωής, πολλά παιδιά δείχνουν τα παρακάτω αναπτυξιακά βήματα:
- περπατά με ασφάλεια και σκαρφαλώνει σε χαμηλά εμπόδια
- κάθεται σε βαθύ κάθισμα μόνο του και σηκώνεται ξανά
- ξεφυλλίζει στοχευμένα βιβλία με εικόνες
- τρώει όλο και πιο ανεξάρτητα με κουτάλι ή πιρούνι
- λέει τις πρώτες λέξεις ή μικρούς συνδυασμούς λέξεων
- παίζει απλά παιχνίδια ρόλων με κούκλες ή λούτρινα
- βοηθά σε μικρές δουλειές στην καθημερινότητα
- δείχνει ενδιαφέρον για επαναλαμβανόμενες ρουτίνες και κανόνες
Αυτές οι ηλικιακές αναφορές λειτουργούν ως προσανατολισμός. Τα παιδιά αναπτύσσονται διαφορετικά και πετυχαίνουν πολλά ορόσημα με τον δικό τους ρυθμό.
