Nếu con bạn đột nhiên có những mụn nước đau đớn trong miệng, không muốn ăn và sau đó xuất hiện phát ban ở tay hoặc chân, nhiều phụ huynh nghĩ ngay đến bệnh tay chân miệng. Đặc biệt sau khi có thông báo từ nhà trẻ, câu hỏi thường được đặt ra là: Bệnh này lây nhiễm như thế nào? Con tôi có cần ở nhà không? Và khi nào con có thể trở lại nhà trẻ?
Tin tốt là: Mặc dù bệnh tay chân miệng rất dễ lây, nhưng hầu hết trẻ em đều trải qua bệnh này một cách nhẹ nhàng và tự khỏi trong vài ngày.
Bệnh tay chân miệng là gì?
Bệnh tay chân miệng là một bệnh nhiễm virus, chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em dưới năm tuổi. Nguyên nhân thường là do virus Coxsackie hoặc các enterovirus khác.
Bệnh thường xuất hiện vào mùa hè và mùa thu. Do virus dễ lây lan, thường có những đợt bùng phát nhỏ trong các nhà trẻ và mẫu giáo.
Các triệu chứng điển hình là gì?
Các triệu chứng thường bắt đầu không đặc hiệu và phát triển trong vài ngày.
Điển hình là:
- Sốt nhẹ đến vừa
- Đau họng hoặc khó nuốt
- Mụn nước đau hoặc vết loét nhỏ trong miệng
- Phát ban hoặc mụn nước ở tay và lòng bàn chân
- Đôi khi có mụn nước ở mông, chân hoặc vùng tã
- Chán ăn và chảy nước dãi nhiều
- Mệt mỏi hoặc bám dính hơn
Không phải trẻ nào cũng phát triển đầy đủ các triệu chứng. Một số trẻ chủ yếu gặp vấn đề ở miệng, trong khi những trẻ khác có phát ban đặc trưng.
Tại sao nhiều trẻ không muốn ăn?
Đối với nhiều trẻ, không phải mụn nước ở tay hay chân là vấn đề lớn nhất, mà là những thay đổi đau đớn trong miệng.
Điều này có thể gây ra:
- Đau khi ăn,
- Khó chịu khi uống,
- Chảy nước dãi nhiều,
- Trẻ từ chối bữa ăn.
Do đó, điều quan trọng là đảm bảo trẻ uống đủ nước.
Bệnh kéo dài bao lâu?
Trong hầu hết các trường hợp:
- Sốt giảm sau một đến hai ngày,
- Mụn nước trong miệng lành trong vòng một tuần,
- Phát ban biến mất sau khoảng bảy đến mười ngày.
Đôi khi, vài tuần sau đó, móng tay hoặc móng chân có thể bị bong một phần. Điều này có thể xảy ra sau khi bị bệnh tay chân miệng và thường sẽ mọc lại hoàn toàn.
Làm thế nào để giúp con bạn tại nhà?
Vì bệnh do virus gây ra, không có phương pháp điều trị nguyên nhân.
Những điều hữu ích thường là:
- Thường xuyên cho trẻ uống từng lượng nhỏ
- Đồ uống hoặc thức ăn mát nếu trẻ thấy dễ chịu
- Thực phẩm mềm như sữa chua, cháo hoặc khoai tây nghiền
- Nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc
- Thuốc giảm đau hoặc hạ sốt phù hợp với lứa tuổi theo khuyến nghị của bác sĩ nhi khoa
Các món ăn cay, chua hoặc quá nóng có thể làm tăng cơn đau trong miệng và thường khó chịu.
Khi nào bạn nên đưa con đến bác sĩ?
Nên đưa con đến bác sĩ nhi khoa nếu:
- con bạn hầu như không uống nước hoặc không uống,
- có ít tã ướt hơn rõ rệt,
- sốt cao kéo dài nhiều ngày,
- con bạn có vẻ mệt mỏi bất thường hoặc khó đánh thức,
- có cơn đau mạnh,
- các thay đổi trên da trông bất thường hoặc bị viêm,
- bạn không chắc chắn liệu có phải là bệnh tay chân miệng hay không.
Đặc biệt với trẻ nhỏ, việc duy trì đủ nước quan trọng hơn số lượng mụn nước.
Khi nào con tôi có thể trở lại nhà trẻ?
Câu hỏi này đặc biệt quan trọng với nhiều gia đình.
Nguyên tắc chung là:
Trẻ có thể trở lại nhà trẻ khi:
- không còn sốt,
- cảm thấy khỏe lại,
- uống đủ nước và có thể tham gia vào các hoạt động hàng ngày.
Các mụn nước không cần phải hoàn toàn biến mất.
Điều quan trọng cần biết: Virus có thể tiếp tục được thải ra qua phân trong vài tuần. Do đó, việc ngăn ngừa hoàn toàn lây nhiễm thêm là khó khăn. Tuy nhiên, vệ sinh tay tốt vẫn rất cần thiết.
Một số nhà trẻ có quy định riêng. Trong trường hợp không chắc chắn, nên hỏi lại.
Bệnh tay chân miệng lây nhiễm như thế nào?
Bệnh này đặc biệt dễ lây trong những ngày đầu.
Lây truyền chủ yếu qua:
- nước bọt,
- dịch mũi,
- nội dung của mụn nước,
- và qua phân.
Rửa tay thường xuyên – đặc biệt sau khi thay tã hoặc đi vệ sinh – giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.
Điều bạn nên nhớ
Bệnh tay chân miệng thường diễn biến nhẹ, mặc dù các mụn nước đau trong miệng có thể gây khó chịu cho trẻ. Điều quan trọng không phải là phát ban mà là liệu con bạn có uống đủ nước và phát triển ổn định hay không. Khi trẻ không còn sốt và cảm thấy khỏe lại, thường có thể trở lại nhà trẻ.
