Nếu con bạn bỗng nhiên bị mụn nước đau trong miệng, hầu như không muốn ăn và ngay sau đó xuất hiện phát ban ở tay hoặc chân, nhiều bố mẹ sẽ nghĩ đến bệnh tay–chân–miệng. Đặc biệt sau khi nhận được thông báo từ Kita, nhanh chóng sẽ có những câu hỏi: Bệnh này lây thế nào? Con có phải ở nhà không? Và khi nào con được quay lại Kita?

Tin tốt là: Bệnh tay–chân–miệng tuy rất dễ lây, nhưng ở đa số trẻ diễn tiến nhẹ, không phức tạp và tự khỏi trong vài ngày.

Bệnh tay–chân–miệng là gì?

Bệnh tay–chân–miệng là một bệnh nhiễm vi-rút, chủ yếu gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Tác nhân thường là vi-rút Coxsackie hoặc các enterovirus khác.

Bệnh gặp nhiều hơn vào mùa hè và mùa thu. Vì vi-rút lây lan dễ dàng, nên ở các Kita và nhà trẻ thường xuyên có những đợt bùng phát nhỏ.

Triệu chứng điển hình là gì?

Các triệu chứng thường khởi đầu không rõ ràng và phát triển trong vài ngày.

Thường gặp:

  • sốt nhẹ đến vừa
  • đau họng hoặc khó nuốt
  • mụn nước đau hoặc các vết loét nhỏ trong miệng
  • phát ban hoặc mụn nước ở bàn tay và lòng bàn chân
  • đôi khi có mụn nước ở mông, chân hoặc vùng mặc tã
  • chán ăn và tăng tiết nước bọt
  • mệt mỏi hoặc bám bố mẹ hơn bình thường

Không phải trẻ nào cũng có đủ tất cả các triệu chứng. Có trẻ chủ yếu khó chịu ở miệng, trẻ khác lại nổi phát ban da điển hình nhiều hơn.

Vì sao nhiều trẻ hầu như không ăn?

Với nhiều trẻ, vấn đề lớn nhất không phải là mụn nước ở tay hay chân, mà là các tổn thương đau trong miệng.

Điều này có thể khiến:

  • ăn bị đau,
  • uống cũng khó chịu,
  • chảy dãi nhiều hơn,
  • trẻ từ chối bữa ăn.

Vì vậy, điều đặc biệt quan trọng là đảm bảo trẻ uống đủ nước.

Bệnh kéo dài bao lâu?

Trong đa số trường hợp:

  • sốt giảm sau 1–2 ngày,
  • các mụn nước trong miệng lành trong vòng 1 tuần,
  • phát ban da biến mất sau khoảng 7–10 ngày.

Đôi khi vài tuần sau, móng tay hoặc móng chân có thể bong một phần. Điều này có thể xảy ra sau bệnh tay–chân–miệng và thường sẽ mọc lại hoàn toàn.

Ở nhà, bạn có thể giúp con như thế nào?

Vì bệnh do vi-rút gây ra nên không có điều trị nguyên nhân.

Thường hữu ích:

  • thường xuyên mời trẻ uống từng lượng nhỏ
  • đồ uống hoặc thức ăn mát nếu trẻ thấy dễ chịu
  • thức ăn mềm như sữa chua, cháo hoặc khoai tây nghiền
  • nghỉ ngơi và ngủ đủ
  • thuốc giảm đau hoặc hạ sốt phù hợp theo độ tuổi theo khuyến nghị của bác sĩ nhi khoa

Thức ăn cay, chua hoặc quá nóng có thể làm tăng đau trong miệng và thường khiến trẻ khó chịu, khó dung nạp.

Khi nào bạn nên đưa con đi khám bác sĩ?

Nên cho bác sĩ nhi khám nếu:

  • con bạn hầu như không uống hoặc không uống nữa,
  • số lượng tã ướt giảm rõ rệt,
  • sốt cao kéo dài trong nhiều ngày,
  • con bạn trông mệt bất thường hoặc khó đánh thức,
  • có đau nhiều,
  • các thay đổi trên da trông bất thường hoặc bị viêm,
  • bạn không chắc có đúng là bệnh tay–chân–miệng hay không.

Đặc biệt ở trẻ nhỏ, tình trạng đủ nước quan trọng hơn số lượng nốt phồng rộp.

Khi nào con tôi được đi lại nhà trẻ (Kita)?

Đây là câu hỏi khiến nhiều gia đình rất băn khoăn.

Về nguyên tắc:

Trẻ thường có thể đi lại Kita khi:

  • đã hết sốt,
  • nhìn chung cảm thấy khỏe lại,
  • uống đủ nước và có thể tham gia sinh hoạt hằng ngày.

Các nốt phồng rộp không cần biến mất hoàn toàn, nhưng nên đã khô lại.

Điều quan trọng cần biết: Virus vẫn có thể được thải ra qua phân trong vài tuần. Vì vậy gần như không thể ngăn hoàn toàn việc lây nhiễm tiếp theo. Dù vậy, vệ sinh tay tốt vẫn rất hữu ích.

Một số Kita có quy định riêng. Nếu không chắc, bạn nên hỏi nhanh một lần.

Bệnh tay–chân–miệng lây như thế nào?

Bệnh đặc biệt dễ lây trong những ngày đầu.

Lây truyền chủ yếu qua:

  • nước bọt,
  • dịch mũi,
  • dịch trong các nốt phồng rộp,
  • và qua phân.

Rửa tay thường xuyên – đặc biệt sau khi thay tã hoặc đi vệ sinh – giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Điều bạn nên ghi nhớ

Bệnh tay–chân–miệng thường diễn tiến nhẹ, dù các nốt phồng rộp đau trong miệng có thể khiến trẻ rất khó chịu. Điều quan trọng không phải là phát ban nhiều hay ít, mà là con bạn có uống đủ nước và nhìn chung có ổn hay không. Khi đã hết sốt và cảm thấy khỏe lại, trẻ thường có thể trở lại Kita.

Theo dõi triệu chứng và diễn tiến

Với tio App, bạn có thể dễ dàng ghi lại sốt, phát ban da, khó chịu trong miệng, việc uống nước và các thay đổi theo thời gian. Nhờ đó bạn dễ nhận ra bệnh đang tiến triển ra sao, và khi cần hỏi ở phòng khám nhi, bạn sẽ có sẵn tất cả thông tin quan trọng.