Khi một em bé hoặc trẻ nhỏ đột nhiên ho dữ dội vào ban đêm, điều này có thể nghe rất nghiêm trọng. Đặc biệt khi nằm, tiếng ho thường nghe to hơn, mệt mỏi hơn và đáng lo ngại hơn so với ban ngày. Nhiều bậc cha mẹ tự hỏi: Đây có phải chỉ là một cơn nhiễm trùng thông thường – hay con tôi đang khó thở?
Điều quan trọng nhất để đánh giá là: Không phải âm lượng của tiếng ho quyết định, mà là cách thở của con bạn. Nếu bé thở bình thường giữa các cơn ho, phản ứng với bạn và vẫn uống được, thường là do nhiễm trùng đường hô hấp thông thường. Tuy nhiên, nếu việc thở trở nên khó khăn, có tiếng rít hoặc kéo dài, bạn không nên chờ đợi.
Tại sao ho thường nặng hơn vào ban đêm
Khi bị cảm lạnh, dịch tiết tích tụ nhiều hơn trong vùng mũi-họng khi nằm. Dịch chảy ngược và kích thích phản xạ ho. Đồng thời, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa giỏi trong việc ho ra đờm hoặc tự làm sạch mũi.
Do đó, một đứa trẻ có thể chỉ ho nhẹ vào ban ngày nhưng đột nhiên có những cơn ho mạnh hơn vào ban đêm.
Các dấu hiệu thường gặp của một cơn nhiễm trùng thông thường bao gồm:
- Sổ mũi hoặc nghẹt mũi
- Ho có đờm hoặc ho khan ban đầu
- Giấc ngủ không yên
- Ăn uống kém
- Mệt mỏi hoặc cần sự gần gũi hơn
Tiếng ho như thế nào?
Âm thanh của tiếng ho không thể tự chẩn đoán. Tuy nhiên, nó có thể giúp mô tả tình huống tốt hơn.
Ho có đờm
Tiếng ho nghe ẩm ướt hoặc "rè rè", thường đi kèm với sổ mũi. Trẻ nhỏ thường nuốt đờm thay vì khạc ra. Vì vậy, âm thanh có đờm không tự động có nghĩa là có vấn đề sâu trong phổi.
Ho khan
Ho khan có thể xuất hiện vào đầu hoặc cuối của một cơn nhiễm trùng. Nó thường nặng hơn vào ban đêm vì niêm mạc bị kích thích và trẻ nằm phẳng.
Ho như tiếng chó sủa
Ho khan, cứng, giống như tiếng chó sủa có thể là dấu hiệu của viêm thanh quản giả (Pseudokrupp). Đặc trưng là khàn giọng và đôi khi có tiếng rít hoặc kéo dài khi hít vào. Các triệu chứng thường bắt đầu đột ngột vào buổi tối hoặc ban đêm và thường ảnh hưởng đến trẻ từ khoảng sáu tháng đến ba tuổi.
Những điều cần chú ý hơn là tiếng ho
Khi trẻ ho mạnh, hãy xem xét bốn câu hỏi sau:
- Con bạn thở như thế nào giữa các cơn ho?
- Bé có thể uống và nuốt không?
- Bé có phản ứng và dễ dàng được dỗ dành không?
- Bé chỉ có vẻ bị cảm lạnh – hay trông rất ốm yếu?
Trẻ có thể mệt mỏi, quấy khóc và không yên vào ban đêm khi bị nhiễm trùng. Điều quan trọng là liệu bé có thể thở bình thường và nghỉ ngơi giữa các cơn ho hay không.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ
Hãy để bác sĩ đánh giá tình trạng của con bạn nếu một trong những điều sau đây xảy ra:
Hơi thở có dấu hiệu bất thường
Hãy chú ý đặc biệt đến:
- thở rất nhanh hoặc khó khăn
- da bị lõm vào giữa các xương sườn, dưới lồng ngực hoặc ở cổ
- cánh mũi phập phồng mạnh
- âm thanh thở khò khè hoặc rít
- âm thanh thở nghe thấy ngay cả khi nghỉ ngơi
Da bị lõm vào và khó thở rõ rệt là những dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Trong trường hợp khó thở nghiêm trọng, hãy gọi ngay số cấp cứu 112.
Con bạn uống ít hơn rõ rệt
Nếu trẻ uống rất ít do ho, đau hoặc mệt mỏi, miệng khô hoặc ít tã ướt hơn rõ rệt, cần phải kiểm tra.
Con bạn có vẻ mệt mỏi bất thường
Không chỉ là mệt mỏi sau một đêm ngủ không ngon. Đáng chú ý là khi con bạn ít phản ứng, khó đánh thức hoặc có vẻ khác thường so với bình thường.
Diễn biến không giống với một nhiễm trùng đơn giản
Một đánh giá y tế là hợp lý nếu:
- ho ngày càng nặng hơn
- sốt cao hoặc kéo dài xuất hiện
- con bạn bị đau
- trẻ nôn mửa nhiều lần
- ho bắt đầu rất đột ngột mà không có cảm lạnh trước đó
- tình trạng xấu đi rõ rệt trong thời gian ngắn
Ho đột ngột khi ăn hoặc chơi có thể chỉ ra rằng trẻ bị nghẹn hoặc hít phải vật gì đó.
Ho sủa: Bạn có thể làm gì khi trẻ bị Pseudokrupp
Ho sủa thường nghe có vẻ đáng sợ hơn so với mức độ nhẹ thực tế. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải theo dõi hơi thở cẩn thận.
Nếu con bạn thở tốt:
- Giữ bình tĩnh. Sợ hãi và khóc có thể làm tăng khó thở.
- Bế con bạn thẳng đứng trên tay.
- Nói chuyện nhẹ nhàng và cố gắng trấn an trẻ.
- Chú ý xem âm thanh rít chỉ nghe thấy khi khóc hay cả khi nghỉ ngơi.
Hầu hết các trường hợp Pseudokrupp đều nhẹ và sẽ tự khỏi trong thời gian ngắn. Nếu có khó thở rõ rệt, da bị lõm vào, môi xanh hoặc mệt mỏi nghiêm trọng, con bạn cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.
Không khí mát hoặc ẩm thường được khuyến nghị. Tuy nhiên, lợi ích an toàn không được chứng minh rõ ràng về mặt khoa học. Quan trọng hơn là giữ bình tĩnh, giữ tư thế thẳng đứng và theo dõi hơi thở.
Bạn có thể làm gì tại nhà khi trẻ bị ho cảm lạnh thông thường
Nếu con bạn thở bình thường giữa các cơn ho và nhìn chung ổn định, các biện pháp đơn giản thường có hiệu quả.
Giữ mũi thông thoáng
Đặc biệt ở trẻ sơ sinh, mũi bị nghẹt có thể làm tăng ho vào ban đêm. Dung dịch muối có thể giúp làm loãng dịch nhầy trong mũi.
Thường xuyên cho trẻ uống nước
Thường xuyên uống từng ngụm nhỏ. Chất lỏng làm ẩm niêm mạc và giúp ích khi con bạn muốn uống ít hơn do ho.
Đem lại sự yên tĩnh và gần gũi
Các cơn ho có thể gây sợ hãi và mệt mỏi. Hãy bế con lên, nói chuyện nhẹ nhàng và để con nghỉ ngơi ở tư thế dễ thở.
Không nên ngăn chặn mọi cơn ho
Ho là một phản xạ bảo vệ và giúp đẩy dịch tiết ra khỏi đường hô hấp. Vì vậy, bạn không nên tự ý cho trẻ nhỏ dùng thuốc ho mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước.
Thông tin này giúp ích cho phòng khám nhi
Khi bạn trao đổi lại, mô tả chi tiết sẽ hữu ích hơn là chỉ nói "Nó ho rất nhiều".
Hãy ghi lại càng nhiều càng tốt:
- Ho đã kéo dài bao lâu?
- Nghe có khô, có đờm hay như tiếng chó sủa?
- Ho chỉ xảy ra vào ban đêm hay cả ban ngày?
- Con bạn thở như thế nào giữa các cơn ho?
- Có sốt, sổ mũi hay khàn giọng không?
- Con bạn có uống nước bình thường không?
- Ho có giảm, không đổi hay nặng hơn?
