Các bé khác đã ngồi vững hoặc bò dễ dàng khắp nhà, trong khi con bạn vẫn còn lăn hoặc trườn. Trong năm đầu tiên, nhiều bậc cha mẹ so sánh sự phát triển vận động của con mình với những đứa trẻ khác và dễ dàng cảm thấy lo lắng.
Trước tiên: Không có thời điểm cố định mà mọi em bé đều phải biết ngồi hoặc bò. Sự phát triển vận động rất cá nhân. Một số trẻ ngồi sớm, trong khi những trẻ khác bò trước. Một số thậm chí bỏ qua giai đoạn bò truyền thống.
Quan trọng hơn một cột mốc đơn lẻ là việc bé của bạn phát triển từng bước một.
Khi nào trẻ học ngồi?
Nhiều bé bắt đầu tự ngồi từ tháng thứ 6 đến tháng thứ 9.
Trước đó, chúng thường có thể:
- giữ đầu vững,
- chống đỡ tốt ở tư thế nằm sấp,
- xoay người,
- sử dụng tay một cách có mục đích.
Để ngồi tự do, bé cần có thể giữ thăng bằng mà không cần hỗ trợ và tự ổn định.
Khi nào trẻ bắt đầu bò?
Bò truyền thống thường phát triển từ tháng thứ 7 đến tháng thứ 10.
Nhiều trẻ di chuyển theo cách khác trước đó:
- lăn qua phòng,
- trườn trên bụng,
- trượt trên mông,
- xoay quanh trục của mình,
- hoặc đẩy ngược lại.
Tất cả các cách di chuyển này đều có thể là một phần của sự phát triển bình thường.
Có phải mọi trẻ đều phải bò?
Không. Không phải trẻ nào cũng bò theo kiểu truyền thống. Một số bé bỏ qua giai đoạn này và tự kéo mình lên đồ đạc hoặc bắt đầu bước đi sớm.
Điều quan trọng không phải là cách con bạn di chuyển, mà là việc bé ngày càng thích thú khám phá môi trường xung quanh một cách tự lập.
Những bước phát triển nào đi trước việc ngồi và bò?
Các kỹ năng vận động xây dựng dựa trên nhau.
Trước khi ngồi và bò, nhiều bé phát triển dần dần:
- kiểm soát đầu tốt,
- chống đỡ vững ở tư thế nằm sấp,
- xoay từ lưng sang bụng và ngược lại,
- cầm nắm có mục đích,
- chuyển trọng lượng,
- các động tác xoay và chống đỡ đầu tiên.
Sự phát triển này không diễn ra theo cùng một thứ tự ở mọi trẻ.
Tại sao bạn không nên đặt bé ngồi?
Nhiều bậc cha mẹ đặt bé ngồi trước khi bé tự vào tư thế này.
Đối với sự phát triển vận động, tốt hơn là để bé tự học cách ngồi. Điều này giúp bé rèn luyện các nhóm cơ quan trọng và học cách kiểm soát thăng bằng một cách tự lập.
Một bé có thể tự ngồi cũng có thể rời khỏi tư thế này một cách an toàn.
Cách hỗ trợ sự phát triển vận động
Trẻ sơ sinh học cách di chuyển chủ yếu thông qua việc tự mình thử nghiệm.
Những điều hữu ích bao gồm:
- thời gian vận động tự do hàng ngày trên một bề mặt an toàn,
- thường xuyên cho trẻ nằm sấp ("Tummy Time") khi trẻ đang thức,
- đặt đồ chơi ngoài tầm với trực tiếp của trẻ,
- đủ không gian để lăn, xoay và bò,
- hạn chế thời gian trong ghế rung, ghế xe hơi hoặc các loại ghế khác ngoài khi đi ô tô.
Càng để trẻ tự mình khám phá, trẻ càng phát triển được nhiều động tác mới.
Bạn nên tránh điều gì?
Sự hỗ trợ có ý tốt không phải lúc nào cũng có ích.
Cố gắng tránh:
- đặt trẻ ngồi lâu khi trẻ chưa tự ngồi được,
- sử dụng xe tập đi,
- liên tục hướng dẫn hoặc sửa chữa động tác của trẻ.
Trẻ học kỹ năng vận động tốt nhất theo nhịp độ riêng của mình.
Khi nào bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa?
Đánh giá của bác sĩ nhi khoa là cần thiết nếu trẻ:
- khoảng 6 tháng vẫn chưa giữ đầu vững,
- đến khoảng 9 tháng vẫn chưa xoay hoặc di chuyển nhiều,
- có những động tác rất lệch một bên,
- mất đi những kỹ năng đã học được,
- khoảng 10 tháng vẫn chưa tự ngồi dậy được,
- hoặc khoảng 12 tháng vẫn chưa tự di chuyển được.
Ngay cả khi bạn cảm thấy sự phát triển vận động của trẻ không tiến triển, việc tham khảo ý kiến bác sĩ cũng rất đáng giá.
So sánh thường không có ích
Đặc biệt trong năm đầu đời, trẻ thường khác nhau vài tháng trong sự phát triển vận động.
Một em bé ngồi hoặc bò muộn hơn không có nghĩa là phát triển chậm hơn. Một số trẻ đầu tư nhiều năng lượng hơn vào ngôn ngữ, kỹ năng vận động tinh hoặc phát triển xã hội.
Điều quan trọng là toàn bộ quá trình phát triển – không phải chỉ một cột mốc đơn lẻ.
Điều bạn nên biết
Hầu hết trẻ sơ sinh học cách tự ngồi từ tháng thứ 6 đến tháng thứ 9 và bắt đầu bò từ tháng thứ 7 đến tháng thứ 10. Nhiều trẻ sử dụng các hình thức di chuyển khác hoặc bỏ qua việc bò truyền thống. Nhiều vận động tự do, kiên nhẫn và một môi trường an toàn thường hỗ trợ sự phát triển vận động tốt hơn so với các bài tập cụ thể hoặc so sánh với trẻ khác.




