Nagle Twoje dziecko łapie się za brzuch, nie chce już się bawić albo ciągle powtarza: „Boli mnie brzuch”. Dla rodziców często trudno ocenić, czy to tylko niegroźne dolegliwości trawienne, czy ból brzucha powinien być skonsultowany z lekarzem.
Na uspokojenie na początku: bóle brzucha należą do najczęstszych dolegliwości u dzieci i często są niegroźne. Jednocześnie istnieje kilka sygnałów ostrzegawczych, przy których Twoje dziecko powinno zostać wkrótce zbadane.
Skąd biorą się bóle brzucha u dzieci?
Bóle brzucha mogą mieć wiele różnych przyczyn. Często nie kryje się za nimi nic poważnego.
Typowe przyczyny to:
- zaparcia
- infekcje żołądkowo-jelitowe
- wzdęcia
- nietypowe lub bardzo duże posiłki
- stres lub obciążenia emocjonalne
- początek infekcji wirusowej
- zakażenia dróg moczowych
Czasem bóle brzucha występują też razem z gorączką, kaszlem lub bólem gardła i są częścią ogólnej infekcji.
Co często jest jeszcze normalne?
Wiele dzieci miewa czasem bóle brzucha, nie będąc poważnie chorymi.
Na przykład Twoje dziecko może:
- skarżyć się na nieokreślony ucisk w brzuchu
- po skorzystaniu z toalety znów nie mieć dolegliwości
- między dolegliwościami bawić się całkiem normalnie
- mieć tylko krótkotrwale mniejszy apetyt
- odczuwać ból brzucha przy zdenerwowaniu lub stresie
Zwłaszcza w wieku przedszkolnym i przed rozpoczęciem szkoły bóle brzucha mogą też mieć związek z obciążeniami emocjonalnymi.
Jak rozpoznać raczej niegroźne bóle brzucha?
Często o łagodnym przebiegu można mówić wtedy, gdy Twoje dziecko:
- między dolegliwościami znów się bawi,
- pije wystarczająco dużo,
- nie ma silnych bólów,
- oddycha normalnie,
- a stan poprawia się w ciągu kilku godzin lub dni.
Zawsze decyduje ogólny obraz – nie tylko nasilenie bólu w jednym konkretnym momencie.
Kiedy powinnaś/powinieneś zgłosić się z dzieckiem do lekarza?
Badanie u pediatry jest wskazane, jeśli:
- ból jest bardzo silny lub zaczął się nagle,
- Twoje dziecko prawie nie pozwala dotknąć brzucha,
- ból staje się coraz silniejszy,
- dołącza gorączka,
- pojawiają się powtarzające się wymioty,
- widać krew w stolcu lub w wymiocinach,
- Twoje dziecko prawie nie pije,
- jest nietypowo osłabione lub apatyczne,
- bóle brzucha utrzymują się przez kilka dni,
- albo Twoje dziecko ciągle skarży się na bóle brzucha.
Zwłaszcza silny ból w prawym podbrzuszu powinien być szybko skonsultowany z lekarzem, ponieważ może się za nim kryć m.in. zapalenie wyrostka robaczkowego.
Kiedy należy natychmiast wezwać pomoc medyczną?
Zadzwoń pod numer alarmowy lub od razu udaj się na SOR, jeśli Twoje dziecko:
nagle ma bardzo silne bóle brzucha,
ma twardy, napięty brzuch,
wygląda na blade lub jest prawie nie do wybudzenia,
wymiotuje dużymi ilościami krwi lub wydala krew z kałem,
ma ból jąder lub pachwiny,
albo po wypadku pojawia się silny ból.
Te dolegliwości powinny zostać natychmiast ocenione przez personel medyczny.
Co możesz zrobić w domu?
Jeśli Twoje dziecko poza tym wydaje się w dobrej formie i nie ma objawów alarmowych, często pomagają proste działania.
Na przykład:
- regularnie proponuj picie małych ilości płynów
- zapewnij odpoczynek
- podawaj lekkie, dobrze tolerowane jedzenie, jeśli dziecko ma ochotę jeść
- obserwuj, czy wypróżnienie lub oddanie gazów przynosi ulgę
- zwracaj uwagę na dalszy przebieg
Ból brzucha spowodowany zaparciem
Jedną z najczęstszych przyczyn nawracającego bólu brzucha u dzieci jest zaparcie.
Wskazówkami mogą być:
- rzadkie lub twarde wypróżnienia,
- ból przy wypróżnianiu,
- parcie w toalecie,
- albo ślady stolca w bieliźnie.
Jeśli problem często się powtarza, warto skonsultować się z pediatrą.
Czy zmartwienia też mogą wywoływać ból brzucha?
Tak. Dzieci często wyrażają obciążenia poprzez objawy fizyczne.
Ból brzucha może pojawić się na przykład w związku z:
- żłobkiem lub przedszkolem,
- zmianami w rodzinie,
- kłótnią,
- nowymi sytuacjami,
- albo podekscytowaniem
Także wtedy ból jest dla Twojego dziecka realny i należy go traktować poważnie.
To warto zapamiętać
Większość bólów brzucha u dzieci jest niegroźna i ustępuje w krótkim czasie. Kluczowe jest, jak silne są dolegliwości, czy pojawiają się dodatkowe objawy i jak ogólnie zachowuje się dziecko. Jeśli pije wystarczająco, międzyczasem się bawi, a ból wydaje się raczej przejściowy, wiele wskazuje na niepowikłany przebieg. Jeśli wystąpią objawy alarmowe lub dolegliwości się nasilą, dziecko powinno zostać zbadane przez pediatrę.
Obserwuj objawy i przebieg
Dzięki tio App możesz łatwo zapisywać ból brzucha, wypróżnienia, wymioty, gorączkę i inne objawy towarzyszące. W ten sposób łatwiej zauważysz zmiany w przebiegu i w razie pytań w gabinecie pediatry będziesz mieć wszystkie ważne informacje pod ręką.




