Οι προληπτικές εξετάσεις U συνοδεύουν το παιδί σου από τη γέννηση έως την ηλικία του σχολείου. Πολλοί γονείς αναρωτιούνται πριν από κάθε ραντεβού: Τι ακριβώς εξετάζεται; Αναπτύσσεται το παιδί μου σύμφωνα με την ηλικία του; Και πώς μπορώ να προετοιμαστώ καλύτερα;
Οι εξετάσεις U δεν είναι τεστ για το παιδί σου – ούτε για εσένα ως γονέα. Στόχος τους είναι να παρακολουθούν τακτικά την ανάπτυξη του παιδιού σου, να εντοπίζουν νωρίς πιθανά προβλήματα υγείας και να συζητάτε μαζί με την παιδίατρο ή τον παιδίατρο τυχόν απορίες.
Γιατί είναι σημαντικές οι εξετάσεις U;
Στα πρώτα χρόνια της ζωής το παιδί σου αναπτύσσεται ιδιαίτερα γρήγορα. Γι’ αυτό στις προληπτικές εξετάσεις δεν ελέγχεται μόνο αν είναι υγιές, αλλά και πώς εξελίσσεται η ανάπτυξή του.
Ανάλογα με την ηλικία, ελέγχονται μεταξύ άλλων:
- ανάπτυξη (ύψος, βάρος, περίμετρος κεφαλής)
- σωματική ανάπτυξη
- κινητικότητα
- ομιλία
- όραση και ακοή
- κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη
- διατροφή και ύπνος
- κατάσταση εμβολιασμών
- προσωπικές ερωτήσεις ή ανησυχίες της οικογένειας
Πολλά σημάδια μπορούν να εντοπιστούν νωρίς και, αν χρειαστεί, να παρακολουθηθούν ή να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Όλες οι εξετάσεις U με μια ματιά
U1 – Αμέσως μετά τη γέννηση
Χρόνος: αμέσως μετά τη γέννηση
Ελέγχονται, μεταξύ άλλων:
- αναπνοή και καρδιακός παλμός
- προσαρμογή στη ζωή έξω από τη μήτρα
- χρώμα δέρματος και μυϊκός τόνος
- πρώτη σωματική εξέταση
U2 – 3η έως 10η ημέρα ζωής
Βασικά σημεία:
- αναλυτική σωματική εξέταση
- νεογνικός προληπτικός έλεγχος (screening)
- έλεγχος ακοής
- εξέλιξη βάρους
- διατροφή και θηλασμός
- προφύλαξη με βιταμίνη K
U3 – 4η έως 5η εβδομάδα ζωής
Συχνά στο επίκεντρο είναι:
- ανάπτυξη
- υπερηχογράφημα ισχίων
- συμπεριφορά στο τάισμα και στον ύπνο
- πρώτα αναπτυξιακά βήματα
- συμβουλές για βιταμίνη D, πρόληψη ατυχημάτων και την καθημερινότητα με το μωρό
U4 – 3ος έως 4ος μήνας ζωής
Ελέγχονται, μεταξύ άλλων:
- έλεγχος στήριξης κεφαλιού
- πρώτες κινήσεις αρπαγής
- αντιδράσεις σε φωνές και βλεμματική επαφή
- ανάπτυξη
- συμβουλευτική για εμβολιασμούς
U5 – 6ος έως 7ος μήνας ζωής
Τυπικά θέματα:
- γύρισμα και πρώτη κινητικότητα
- πιάσιμο και παιχνίδι
- εισαγωγή στερεών τροφών
- ύπνος
- επιπλέον εμβολιασμοί
U6 – 10ος έως 12ος μήνας ζωής
Τώρα συχνά αφορά:
- μπουσούλημα ή πρώτα βήματα
- ανάπτυξη ομιλίας
- φαγητό στο οικογενειακό τραπέζι
- κοινωνική ανάπτυξη
- πρόληψη ατυχημάτων
U7 – 21ος έως 24ος μήνας ζωής
Βασικά σημεία:
- περπάτημα και κινητικότητα
- ανάπτυξη ομιλίας
- συμπεριφορά και αυτονομία
- διατροφή
- κατάσταση εμβολιασμών
U7a – 34ος έως 36ος μήνας ζωής
Στο επίκεντρο είναι:
- ομιλία
- όραση και ακοή
- συμπεριφορά
- κοινωνική ανάπτυξη
- καθημερινότητα στον παιδικό σταθμό
U8 – 46ος έως 48ος μήνας ζωής
Αξιολογούνται, μεταξύ άλλων:
- λεπτή και αδρή κινητικότητα
- ανάπτυξη ομιλίας
- συγκέντρωση
- αυτονομία
- σωματική εξέταση
U9 – 60ός έως 64ος μήνας ζωής
Η τελευταία προληπτική εξέταση πριν από το σχολείο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- σωματική ανάπτυξη
- γλώσσα
- κινητικότητα
- όραση και ακοή
- προσοχή
- σχολική ετοιμότητα
- κατάσταση εμβολιασμών
Πώς μπορείς να προετοιμαστείς για την U-εξέταση
Δεν χρειάζεται να προετοιμαστείς για κάθε ερώτηση. Είναι όμως χρήσιμο, πριν από το ραντεβού, να σκεφτείς για λίγο:
- Ποιες ερωτήσεις έχω αυτή τη στιγμή;
- Ποια αναπτυξιακά βήματα έχει κάνει το παιδί μου τελευταία;
- Υπάρχουν αλλαγές στον ύπνο, στο φαγητό ή στη συμπεριφορά;
- Υπάρχουν ανησυχίες ή αβεβαιότητες που θέλω να αναφέρω;
- Έχω βάλει στην τσάντα το βιβλιάριο εμβολίων και το βιβλιάριο προληπτικών εξετάσεων;
Συχνά οι ερωτήσεις μας έρχονται στο μυαλό ακριβώς όταν έχει ήδη τελειώσει το ραντεβού. Γι’ αυτό, μια σύντομη σημείωση μέσα στην καθημερινότητα μπορεί να βοηθήσει.
Ποιες ερωτήσεις κάνουν συχνά οι παιδίατροι;
Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού σου, μπορεί να συζητηθούν, μεταξύ άλλων, τα εξής θέματα:
- Πώς κοιμάται το παιδί σου;
- Πώς τρώει και πίνει;
- Ποιες νέες δεξιότητες έχει αποκτήσει;
- Πώς εξελίσσεται η γλώσσα;
- Πώς κινείται το παιδί σου;
- Πώς συμπεριφέρεται στην καθημερινότητα ή στον παιδικό σταθμό;
- Υπάρχουν εμφανείς ενδείξεις για πρόβλημα υγείας ή ενοχλήσεις που επανέρχονται;
Όσο πιο ακριβώς μπορείς να περιγράψεις την καθημερινότητα του παιδιού σου, τόσο καλύτερα μπορεί να αξιολογηθεί μαζί η ανάπτυξή του.
Πότε δεν πρέπει να αναβάλεις ένα ραντεβού μέχρι την επόμενη U-εξέταση;
Οι προληπτικές εξετάσεις δεν αντικαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση σε περίπτωση οξέων ενοχλημάτων.
Κλείσε ραντεβού με γιατρό ανεξάρτητα από το επόμενο U-ραντεβού, αν το παιδί σου, για παράδειγμα:
- έχει υψηλό πυρετό ή δυσκολίες στην αναπνοή
- για μεγαλύτερο διάστημα πίνει ή τρώει ελάχιστα
- ξαφνικά χάνει δεξιότητες που ήδη είχε
- έχει έντονους πόνους
- φαίνεται ασυνήθιστα εξαντλημένο
- ανησυχείς σοβαρά για την ανάπτυξή του
Συμπέρασμα
Οι U-εξετάσεις συνοδεύουν την ανάπτυξη του παιδιού σου από τη γέννηση έως την έναρξη του σχολείου. Προσφέρουν τη δυνατότητα να κάνεις ερωτήσεις, να αξιολογήσετε μαζί τα αναπτυξιακά βήματα και να αναγνωρίσετε έγκαιρα πιθανές αποκλίσεις. Η καλή προετοιμασία βοηθά να αξιοποιήσεις το ραντεβού με τον καλύτερο τρόπο – πιο σημαντική από τις «τέλειες» απαντήσεις είναι η δική σου εικόνα για την καθημερινότητα του παιδιού σου.
